برای مدیریت درآمدها، هزینه‌ها، سرمایه‌گذاری و هزینه‌های پیش بینی نشده، نیاز به برنامه ریزی مالی و آینده‌نگری است. از آن‌جا که تا چیزی قابل اندازه‌گیری نباشد، قابل کنترل و قابل مدیریت نیست، لازم است ابتدا برآوردی از درآمدها و هزینه‌ها داشته باشیم. بدون داشتن برنامه ریزی مالی دقیق، دست‌یابی به اهداف ممکن نخواهد بود. داشتن برنامه‌­ریزی مالی در هر صورت لازم است و این ضرورت، هم برای افراد و سازمان‌های پردرآمد و هم کم‌درآمد یکسان است.

مطالب مرتبط:

برنامه ریزی مالی
برنامه ریزی مالی

برنامه‌ ریزی مالی یا بودجه بندی در شرکت، طرحی است که نحوه تخصیص منابع به فعالیت‌های روزانه و یا اهداف بلندمدت را مشخص می‌کند. در بودجه بندی، تعیین می‌شود که منابع به چه نحوی مصرف شوند تا بیشترین میزان بهره­وری تحقق پیدا کند. پس از برنامه ریزی، امکان کنترل فراهم می‌شود.

برنامه ریزی مالی چه اهمیتی دارد؟

برنامه ریزی مالی از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند میان درآمدها و هزینه‌­های سازمان تعادل و هماهنگی ایجاد کند و از هزینه‌‌های اضافی جلوگیری کند. همچنین برنامه قابلیت کنترل دارد و می‌توان با نظارت بر آن از انحراف برنامه جلوگیری کرد. علاوه بر این برنامه ریزی امکان بررسی عملکرد واقعی شرکت را بر اساس برنامه‌ها می‌دهد. کاهش هزینه و افزایش سود و در نهایت افزایش کارایی شرکت از پیامدهای برنامه ریزی است.

اهمیت برنامه ریزی مالی
اهمیت برنامه ریزی مالی

اهمیت برنامه ریزی مالی

بودجه بندی چند جهت اهمیت دارد. این موارد شامل:

  1. کارآمدی نقدینگی
  2. کمک به ایجاد تعادل میان ورودی و خروجی وجوه نقد
  3. اطمینان از سرمایه گذاری تامین کنندگان مالی
  4. بهبود عملکرد بلند مدت سازمان و اجرای برنامه های رشد و توسعه
  5. کاهش ریسک مالی با در نظر گرفتن تغییرات روند بازار
ضرورت برنامه ریزی و بودجه بندی
ضرورت برنامه ریزی و بودجه بندی

مزیت برنامه ریزی مالی چیست؟

از مهم‌ترین مزیت‌های بودجه بندی می­توان به امکان مواجهه با مشکلات و تهدیدهای پیش­‌بینی نشده احتمالی اشاره کرد. با داشتن برنامه مالی، این هزینه‌ها به راحتی قابل مدیریت خواهند بود و شرکت آسان‌تر از بحران عبور خواهد کرد.

برنامه­ ریزی مالی برای مدت زمان معین، میزان تولید، فروش، هزینه‌‌های عملیاتی و تولید و همچنین عملیات مالی سازمان پیش‌‌بینی می­شود. در این فرآیند مشخص می‌­شود که سرمایه‌گذاری‌ها در چه زمینه‌ای انجام شوند و چه میزان از اهداف شرکت محقق خواهد شد. بودجه به عنوان ابزار کنترل در انتهای دوره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چگونه برنامه ریزی مالی داشته باشیم؟

برنامه ریزی مالی به دو دسته برنامه ریزی کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم می‌شود. برنامه ریزی کوتاه مدت در رابطه با تجزیه و تحلیل تصمیمات مدیریتی است که در دارایی‌ها و بدهی‌های جاری مشخص می‌شوند. درحالی‌که برنامه ریزی بلند مدت در واقع شامل بودجه بندی سرمایه ای، ساختار مالی، سیاست تقسیم سود و مواردی از این دست است.

در مجموع برنامه ریزی کوتاه مدت، تعیین اولویت‌های سازمان و نحوه تخصیص منابع جهت اجرای فعالیت‌های عملیاتی سازمان است.

اما برنامه ریزی کوتاه مدت، با برنامه ریزی بلند مدت آغاز می‌شود که توسط مدیریت ارشد مورد تائید قرار می‌گرد و با مشارکت پرسنل سازمان اجرا می‌شود.

مراحل برنامه ریزی مالی
مراحل برنامه ریزی مالی

 برنامه ریزی مالی چه مراحلی دارد؟

بودجه بندی به طور کلی دارای 6 مرحله است که این ﻓﺮاﯾﻨﺪ به مواردی از قبیل درآﻣﺪ، هزینه‌­ها، ﻧﯿﺎزهای زﻧﺪﮔﯽ، اهداف و تمایلات هر ﺷﺨﺺ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد. این مراحل شامل:

  • تعیین موقعیت ﻣﺎﻟﯽ ﮐﻨﻮﻧﯽ

در اولین مرحله، وضعیت فعلی شرکت به لحاظ درآمد، پس‌انداز، هزینه‌ها و بدهی‌ها باید مورد بررسی قرار گیرد. این بررسی می‌تواند مبنای مناسبی برای برنامه‌ریزی مالی باشد.

  • هدف‌گذاری مالی متناسب با ﭘﯿﺶ‌ﺑﯿﻨﯽ ﻧﯿﺎزهای ﮐﻮﺗﺎه ﻣﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت

اهداف مالی خود را تجزیه و تحلیل کنید. هدف‌گذاری خوب، گامی مهم در جهت برنامه‌ریزی مالی است.

  • شناسایی گزینه‌­های جایگزین برای مواقع خاص

برای برنامه ریزی های خود، گزینه‌های جایگزین هم در نظر بگیرید. ممکن است قسمتی از برنامه محقق نشود. به همین دلیل باید گزینه‌های جایگزین هم آماده داشته باشید.

  • ارزیابی گزینه‌ها با پیش‌بینی شرایط آینده

هر یک از گزینه‌­ها الزامات، پیامدها و ریسک‌هایی دارند. در این مرحله این موارد مورد ارزیابی و تحلیل قرار می‌گیرند. پیش‌­بینی شرایط اقتصادی و اجتماعی، از عوامل تاثیرگذار بر ارزیابی گزینه‌­ها هستند.

  • ایجاد و اجرای ﯾﮏ ﺑﺮﻧﺎمه­ عملیاتی مالی با قابلیت پوشش‌دهی ﺗﻤﺎم ﻧﯿﺎزها و ﺑﺎ درﻧﻈﺮ داشتن ﻣﺤﺪودﯾﺖ­های ﻣﺎﻟﯽ

در این مرحله می‌توانید با ایجاد یک برنامه مالی عملیاتی و اجرای آن آماده دستیابی به اهداف خود شوید.

  • ارزیابی برنامه مالی.

برنامه ریزی فرایندی پویا و مستمر است. ضرورت دارد که تصمیمات مالی خود را به صورت منظم و مستمر مورد ارزیابی و تجدید نظر قرار دهید. عوامل و متغیرهای بسیاری هستند که می‌توانند بر روی برنامه تاثیرگذار باشند.

شما برای بودجه بندی و پیش‌بینی‌های مالی در شرکت خود به چه مواردی دقت می‌کنید؟ آیا با از نظر کارشناسان و مشاوران مالی هم استفاده می‌کنید؟