در این مطلب قصد داریم به بررسی شرکت های سهامی بپردازیم. همان‌گونه که می‌دانید شرکت در لغت به معنای شریک شدن است اما در اصطلاح حقوقی مفاهیم و انواع گوناگونی دارد. این موضوع در قانون مدنی و قانون تجارت هم مورد توجه قرار گرفته است. هر گونه همراهی دو یا چند نفر در اموری از قبیل امور تجارتی، صنعتی، کشاورزی، ساختمانی، استخراج معادن و غیره را می‌توان از انواع شرکت‌های قانونی تلقی کرد .

از اصلی‌ترین شرکت‌هایی که در قانون تجارت به آن پرداخته شده است و در بورس و تجارت مورد توجه فراوان است، شرکت‌های سهامی هستند. قانون‌گذار در قانون تجارت، شرکت‌ها را به نه نوع تقسیم کرده است که عبارتند از:

  • شرکت تضامنی
  • شرکت با مسئولیت محدود
  • شرکت مختلط سهامی
  • شرکت مختلط غیر سهامی
  • شرکت سهامی عام
  • شرکت سهامی خاص
  • شرکت تعاونی
  • شرکت نسبی
  • شرکت تعاونی

در ادامه همراه فرزام محاسب باشید تا به بررسی شرکت های سهامی و انواع آن بپردازیم:

شرکت های سهامی
شرکت های سهامی

شرکت سهامی چیست؟

ماده ۱ لایحه اصلاحی قانون تجارت شرکت سهامی را این گونه تعریف کرده:

شرکتی که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آن‌ها است، شرکت سهامی نام دارد .

سرمایه در شرکت‌های سهامی از تعدادی سهم تشکیل شده است و مسئولیت سهامداران در مقابل بدهی‌های شرکت محدود به مبلغ سرمایه آن‌ها است. نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که سهامداران هنگام تاسیس شرکت بخشی از سرمایه شرکت را نقداٌ می‌پردازند و بخشی دیگر در تعهدشان باقی می‌ماند. همچنین هیچ یک از وظایف مدیران کاملا مستقل و جدا از هم نیست بلکه در پیوند و ارتباط با عوامل دیگر است .

تاسیس شرکت سهامی
تاسیس شرکت سهامی

انواع شرکت های سهامی

شرکت سهامی به دو دسته سهامی عام و سهامی خاص تقسیم می‌شود. در شرکت‌های سهامی شرکا باید حداقل ۳ نفر باشد و اگر تعداد اعضا کمتر از ۳ نفر باشد شرکت شکل نمی‌گیرد. در واقع یکی از شرایط اصلی این شرکت تعداد اعضای آن است که بدون اجرای این شرط شرکت تشکیل نمی‌شود.

شرکت سهامی عام

شرکت سهامی عام، یکی از انواع شرکت‌های بازرگانی است که سرمایه‌ آن به سهام تقسیم شده و قسمتی از سرمایه با فروش سهام به مردم تأمین می‌شود. مؤسسان شرکت می‌توانند برای تامین سرمایه شرکت، با انتشار اوراق سهام، مردم را در تأمین سرمایه شرکت سهیم کنند.

در شرکت سهامی عام، حداقل تعداد سهامداران پنج نفر است و مسئولیت آنان، محدود به مبلغ اسمی سهام آن‌ها است. در این شرکت، عبارت «سهامی عام» باید دقیقا پیش از نام شرکت یا پس از آن، بدون فاصله همراه با نام شرکت در همه اطلاعیه‌ها، اسناد و آگهی‌های شرکت به طور واضح و خوانا قید شود.

انواع شرکت های سهامی
انواع شرکت های سهامی

 شرکت سهامی خاص

شرکت سهامی خاص هم یکی دیگر از انواع شرکت‌ها است که همه سرمایه آن کاملا توسط مؤسسین شرکت تأمین می‌شود. تعداد اعضای این شرکت حداقل سه نفر باید باشد و از مهم‌ترین ویژگی‌های آن این است که صاحبان سرمایه یا سهامداران، به جای سهم الشرکه، اوراق سهم دارند.

در شرکت سهامی خاص، سرمایه به تعداد مساوی میان اعضا تقسیم شده و هر شریک مالک بخشی از این سهام است. انتقال سهم به فردی دیگر هم از دیگر ویژگی‌های اصلی شرکت سهامی خاص به حساب می‌آید.

شرکت سهامی خاص دو ویژگی دیگر هم دارد. اول این‌که در آن، مسئولیت سهامداران محدود به مقدار سهام آن‌ها است و دوم این‌که مؤسسان شرکت، یعنی شرکای اولیه، نمی‌توانند با پذیره‌نویسی و مراجعه به عموم مردم، سرمایه شرکت را افزایش دهند. پس در شرکت سهامی خاص، چیزی تحت عنوان پذیره‌نویسی وجود ندارد. سرمایه‌ شرکت سهامی خاص باید حداقل یک میلیون ریال باشد.

همچنین مانند شرکت سهامی عام، در عنوان شرکت باید حتما کلمه «خاص» پیش از نام شرکت و یا پس از آن بلافاصله قید شود. این موضوع باید در تمام اسناد و نوشته‌های شرکت به‌وضوح رعایت شود.

مسئولیت سهامداران در شرکت های سهامی
مسئولیت سهامداران در شرکت های سهامی

تفاوت شرکت های سهامی عام و خاص

به طور کلی تفاوت های شرکت‌های سهامی خاص و عام را می‌توان موارد زیر دانست:

  • بخشی از سرمایه شرکت سهامی عام از طریق فروش سهام به مردم تامین می‌شود.
    اما موسسین در شرکت سهامی خاص کل سرمایه شرکت را در همان زمان ابتدای تاسیس شرکت تامین می‌کنند.
  • حداقل سرمایه در شرکت سهامی عام ۵ میلیون ریال است در حالی که در شرکت سهامی خاص حداقل سرمایه یک میلیون ریال باید باشد. اگر پس از تاسیس شرکت سرمایه و موجودی شرکت کمتر از این میزان باشد قانون ثبت شرکت‌ها در قانون تجارت تا یک سال به موسسین مهلت می‌دهد تا نسبت به افزایش سرمایه شرکت اقدام کنند و یا نوع شرکت را تغییر دهند.
  • برای تاسیس شرکت سهامی عام، لازم است موسسین حداقل ۲۰ درصد سرمایه شرکت را خودشان تعهد کنند و حداقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شرکت در یکی از بانک‌ها سپرده‌گذاری کنند و سپس اظهارنامه‌ای به انضمام اساسنامه شرکت و اعلامیه پذیره نویسی سهام که توسط همه موسسین امضا شده است را به اداره ثبت شرکت‌ها ارائه نموده و رسید آن را دریافت کنند.

برای دریافت مشاوره با کارشناسان فرزام محاسب تماس بگیرید.